1 Musobaqaning maqsadi

Musobaqaning asosiy maqsadlari:

• O'zbekiston hududidagi o'simlik turlarining tarqalishi bo'yicha yangi ma'lumotlarni to'plash;
• kam o'rganilgan hududlarda floristik kuzatuvlarni rag'batlantirish;
• noyob, endemik va muhofazaga muhtoj o'simliklar haqidagi bilimlarni oshirish;
• sifatli fotomateriallar bazasini shakllantirish;
• havaskor tabiat kuzatuvchilari, talabalar va mutaxassislar o'rtasidagi hamkorlikni rivojlantirish.

2 Musobaqa muddati

Musobaqa 01.01.2026 dan 31.12.2026 gacha davom etadi. Faqat musobaqa muddati davomida tabiatda kuzatilgan va uzflora.uz platformasiga joylashtirilgan ma'lumotlar hisobga olinadi.

3 Musobaqada ishtirok etish

Musobaqada botanika mutaxassislari, ekologlar, o'qituvchilar, talabalar, fotograflar, tabiat ixlosmandlari va boshqa barcha qiziquvchilar qatnashishi mumkin.

Ishtirok etish uchun:

• uzflora.uz platformasida ro'yxatdan o'tish;
• musobaqada qatnashish istagini bildirish;
• kuzatilgan o'simliklarni belgilangan talablar asosida platformaga joylashtirish lozim.

Har bir ishtirokchi faqat bitta shaxsiy profil orqali qatnashadi.

4 Kuzatuvlarga qo'yiladigan talablar

Har bir kuzatuv quyidagi ma'lumotlarni o'z ichiga olishi kerak:

• o'simlikning aniq va sifatli fotosurati;
• kuzatuv sanasi;
• kuzatuv joyining geografik koordinatalari;
• viloyat, tuman yoki hudud nomi;
• imkon qadar o'simlikning ilmiy nomi;
• habitat yoki o'sish muhiti haqida qisqacha ma'lumot.

Turni aniqlash uchun o'simlikning umumiy ko'rinishi bilan birga bargi, guli, mevasi yoki boshqa diagnostik belgilarini ko'rsatuvchi bir nechta fotosurat joylashtirish tavsiya etiladi.

5 Hisobga olinadigan kuzatuvlar

Quyidagi talablarga javob beradigan kuzatuvlar musobaqa natijalariga kiritiladi:

• fotosurat ishtirokchining o'zi tomonidan olingan bo'lishi;
• o'simlik tabiiy yoki tabiiylashgan muhitda kuzatilgan bo'lishi;
• sana va joylashuv ma'lumotlari to'g'ri ko'rsatilgan bo'lishi;
• kuzatuvni tekshirish imkonini beradigan sifatli fotosuratlar mavjud bo'lishi;
• bir xil tur bir hududdan takroran ko'p marta joylashtirilmagan bo'lishi;
• kuzatuv moderator yoki ekspertlar tomonidan tasdiqlangan bo'lishi.

Bog'lar, issiqxonalar, gulzorlar va xonadonlarda ekilgan manzarali o'simliklar alohida nominatsiya e'lon qilinmagan taqdirda asosiy natijalarga kiritilmaydi.

6 Baholash mezonlari

• Eng ko'p tur kuzatgan ishtirokchi — Musobaqa davomida eng ko'p turli o'simlik turini ishonchli qayd etgan ishtirokchi aniqlanadi. Bir turning takroriy kuzatuvlari ushbu nominatsiyada bir marta hisoblanadi.
• Eng ko'p sifatli kuzatuv — Eng ko'p to'liq, aniq koordinatali, sifatli fotosuratli va ekspertlar tomonidan tasdiqlangan kuzatuv joylashtirgan ishtirokchi taqdirlanadi.
• Eng muhim floristik topilma — Ilgari kam qayd etilgan hududdan topilgan, tarqalish chegarasini kengaytiruvchi yoki ilmiy jihatdan muhim bo'lgan kuzatuvlar ekspertlar hay'ati tomonidan baholanadi.
• Eng yaxshi o'simlik fotosurati — Fotosuratning sifati, tabiiyligi, kompozitsiyasi va o'simlikning muhim belgilarini aks ettirish darajasi hisobga olinadi.
• Eng faol yosh kuzatuvchi — Talabalar, o'quvchilar va yosh tadqiqotchilar orasidan eng faol va sifatli kuzatuvlar muallifi aniqlanadi.
• Eng ko'p hududni o'rgangan ishtirokchi — Eng ko'p tuman, geografik hudud yoki habitatdan sifatli kuzatuv taqdim etgan ishtirokchi taqdirlanadi.

7 Ball berish tizimi

Umumiy reytingni shakllantirishda quyidagi namunaviy ball tizimidan foydalanish mumkin:

• tasdiqlangan har bir yangi tur — 1 ball;
• noyob, endemik yoki ilmiy ahamiyatga ega tasdiqlangan kuzatuv — ekspertlar qaroriga ko'ra qo'shimcha 5–20 ball;
• noto'g'ri, takroriy yoki tekshirib bo'lmaydigan kuzatuv — hisobga olinmaydi.

Hisobga o'z kuzatuvlaringiz bilan birga saytga yuklagan va DOI olgan botanik illyustratsiyalaringiz ham kiradi: har bir yangi tur uchun 1 ball.

8 Tabiatga ehtiyotkor munosabat

Musobaqa ishtirokchilari quyidagi qoidalarga rioya qilishlari shart:

• o'simliklarni uzmaslik va ildizi bilan qazib olmaslik;
• noyob va muhofaza qilinadigan turlarga zarar yetkazmaslik;
• urug', piyozbosh yoki ildizpoyalarni ruxsatsiz yig'maslik;
• transport vositalari bilan tabiiy o'simlik qoplamasini buzmaslik;
• qo'riqlanadigan hududlarning ichki tartib-qoidalariga rioya qilish;
• bir dona fotosurat uchun habitatni payhon qilmaslik;
• kuzatuv vaqtida chiqindi qoldirmaslik.

Musobaqaning asosiy tamoyili: "Kuzating, suratga oling, ma'lumot qoldiring, ammo tabiatga zarar yetkazmang."

9 Taqiqlangan holatlar

Quyidagi holatlar aniqlansa, kuzatuvlar bekor qilinishi yoki ishtirokchi musobaqadan chetlashtirilishi mumkin:

• boshqa muallifning fotosuratidan foydalanish;
• eski fotosuratni yangi kuzatuv sifatida joylashtirish;
• sana yoki koordinatalarni ataylab noto'g'ri ko'rsatish;
• bir kuzatuvni bir necha marta takroran joylashtirish;
• sun'iy intellekt yordamida yaratilgan yoki o'simlik belgilarini o'zgartirgan tasvirlarni haqiqiy kuzatuv sifatida taqdim etish;
• o'simliklarga yoki ularning yashash muhitiga ataylab zarar yetkazish;
• boshqa ishtirokchilarning ma'lumotlarini o'zlashtirish.

Fotosuratga faqat yorug'lik, kontrast, rang balansi va kadrni kesish bo'yicha asosiy tahrirlar kiritilishi mumkin. O'simlikning tabiiy belgilarini o'zgartiruvchi tahrirlar qabul qilinmaydi.

10 Natijalarni tasdiqlash

Barcha kuzatuvlar uzflora.uz moderatorlari va taklif etilgan botanika mutaxassislari tomonidan tekshiriladi. Bahsli holatlarda ekspertlar qo'shimcha fotosuratlarni, fotosuratning asl faylini, kuzatuv joyi haqidagi ma'lumotni yoki o'simlikning muhim diagnostik belgilarini so'rashi mumkin. Ekspertlar hay'atining yakuniy qarori musobaqa natijalarini belgilashda asosiy hisoblanadi.

11 G'oliblarni taqdirlash

Har bir nominatsiya bo'yicha g'oliblar diplom, esdalik sovg'alari va tashkilotchilar tomonidan belgilangan boshqa mukofotlar bilan taqdirlanadi.

Asosiy sovrinlar:

G'oliblar 15.01.2027 kuni uzflora.uz sayti va loyihaning rasmiy ijtimoiy tarmoqlarida e'lon qilinadi.

12 Mualliflik huquqi

Joylashtirilgan fotosuratlarning mualliflik huquqi ularning mualliflarida saqlanadi. Ishtirokchi musobaqaga fotosurat joylashtirish orqali uzflora.uz platformasiga ushbu materiallardan muallif nomini ko'rsatgan holda ilmiy, ma'rifiy va notijorat maqsadlarda foydalanishga ruxsat beradi.

13 Yakuniy qoidalar

Musobaqada qatnashish ushbu shartlarga rozilik bildirilganini anglatadi. Tashkilotchilar zarurat tug'ilganda musobaqa qoidalariga aniqlik kiritish huquqini saqlab qoladi. Barcha o'zgarishlar uzflora.uz sayti va rasmiy axborot kanallari orqali e'lon qilinadi.